— Editie 2026 —
Een gids — niet een gids van
Door het Nederlandse genderzorg-landschap. Met aandacht voor risico's, alternatieven en informed consent.
Recent bijgewerkt
Maatschappij · 6 oktober 2026
Het meisje Bill wordt in de Malory Towers-musical stilletjes een jongen gemaakt
In een Britse theaterbewerking van Malory Towers noemen personages het jongensachtige meisje Bill voortdurend 'een jongen'. Een recensent documenteert hoe dat een achtjarige in het publiek in verwarring bracht.
Wetenschap · 3 oktober 2026
Architecten van het Dutch Protocol noemen kritische reviews "misbruikt" in The Lancet
Amsterdam UMC-onderzoekers David Doyle en Annelou de Vries — de makers van het Dutch Protocol — schrijven in The Lancet dat systematische reviews als de Cass Review worden misbruikt om beleid te sturen. Hun eigen belang bij die conclusie blijft onbenoemd.
Wetenschap · 28 september 2026
Genspect claimt 'wetenschappelijke censuur' in genderzorg — houdt dat stand?
Op een conferentie in Adelaide noemen Genspect en de Coalition Advancing Scientific Care (CASC) censuur een van de grootste problemen in het genderzorgdebat. Twee bekende zaken en de Cass Review laten zien dat het probleem reëel is — maar niet zo eenduidig als de retoriek suggereert.
Wie zich oriënteert op genderzorg in Nederland krijgt vrijwel uitsluitend voorlichting van partijen die belang hebben bij doorverwijzing en behandeling: klinieken, patiëntenorganisaties, hormoonleveranciers. Dat is geen feitelijke voorlichting; dat is marketing.
Deze gids brengt vijf hoofdstukken bij elkaar: hoe het Nederlandse traject werkt, welke klinieken er zijn, wat behandelingen feitelijk inhouden, welke risico's bekend zijn, en welke bronnen je nodig hebt om de afweging zelf te kunnen maken.
Doe de check
Twijfel je of je trans bent?
50 ja/nee-vragen, direct uitkomst op het scherm. Geen naam of e-mail nodig.
Waarom een kritische gids nodig is
Sinds 2010 is het aantal aanmeldingen bij Nederlandse genderpoli's sterk gestegen. In die periode kwamen vier grote internationale evaluaties uit — de Cass Review (Verenigd Koninkrijk, 2024), het Zweedse SBU-rapport (2019/2022), het Finse COHERE-advies (2020) en de NICE-evidence-reviews (2020) — die alle dezelfde conclusie trokken: het bewijs voor puberteitsblokkers en cross-sex hormonen bij jongeren is zwak, en de risico's worden in voorlichting onderbelicht. Het affirmatie-only-model dat in WPATH SOC-8 is verankerd, is in geen van deze landen overgenomen als standaardzorg voor minderjarigen.
In Nederland is de discussie minder publiek gevoerd, maar de Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg verwijst expliciet naar comorbiditeit, differentiaaldiagnose en het belang van een psychologisch traject. Wie die kant van het verhaal mist, krijgt een onvolledige basis voor onomkeerbare beslissingen — vooral als spijt, detransitie en levenslange medische afhankelijkheid in de standaardvoorlichting nauwelijks aan bod komen.
Voor wie deze gids bedoeld is
Voor wie zich oriënteert op transitie, voor ouders en partners die mee willen kunnen denken, en voor huisartsen of psychologen die de bestaande voorlichting willen aanvullen met de internationale evidence-base. De toon is praktisch: feiten, cijfers, doorverwijzingen, en geen overtuigingen. Bij iedere risico-pagina staat een bronvermelding zodat je zelf kunt nalezen — Cass, SBU, NICE, COHERE, Endocrine Society, Levine, Biggs — in plaats van een samenvatting voor zoete koek te slikken.