Mastectomie: chirurgische complicaties

Borstamputatie bij transitie is technisch een ingrijpende ingreep met de gebruikelijke chirurgische risico's. De gerapporteerde complicatiepercentages variëren sterk tussen klinieken en studies.

Heroperaties zijn niet zeldzaam
Een deel van de patiënten ondergaat een tweede operatie voor correctie van littekens, hondenoren, tepelpositie of asymmetrie.

Bekende complicatiecijfers

  • Hematoom.
  • Seroom.
  • Infectie.
  • Tepelnecrose (gedeeltelijk of volledig) bij vrije tepelgreffe.
  • Wonddehiscentie.
  • Diepe veneuze trombose: zeldzaam maar gemeld bij verlengde immobilisatie.

Factoren die het risico verhogen

  • Roken: meer wond- en necroseproblemen.
  • BMI boven 30: meer infectie en wondgenezingsproblemen.
  • Diabetes mellitus.
  • Voortzetting testosteron rond operatie: invloed op stollingsneiging — overleg met chirurg en endocrinoloog.

Esthetische resultaten

Asymmetrie, intrekking van de borstwand, te hoge of te lage tepelpositie en geprononceerde littekens komen alle voor. Esthetische heroperatie is doorgaans niet vergoed.

Wat te vragen vooraf

  • Hoe vaak deze chirurg deze ingreep doet per jaar.
  • Eigen complicatiecijfers en heroperatiepercentage.
  • Vergoeding voor heroperaties of esthetische correcties.
  • Protocol bij rookgeschiedenis: minimaal 6 weken stoppen voor operatie.

Wat volledige informed consent vraagt

De Endocrine Society-richtlijn (2017) en de Nederlandse Kwaliteitsstandaard schrijven voor dat het preoperatieve gesprek expliciet behandelt: cumulatieve complicatiekans, heroperatie-frequentie, verloren tepelsensatie als waarschijnlijke uitkomst bij grote borst, en kosten van eventuele esthetische correctie (vaak niet vergoed). Informed-consent-routes kunnen inkorten tot een handtekening op een formulier zonder dat de patiënt daadwerkelijk de complicatiestatistieken heeft gezien. Vraag schriftelijk om de eigen series van de chirurg, niet alleen literatuurgemiddelden — de spreiding tussen klinieken is groot.

Kritiek op minimalisering in voorlichting

Veel klinieken presenteren mastectomie als "vrijwel zonder risico's" met verwijzing naar het cijfer van Bustos 2021. Dat cijfer gaat over spijt, niet over complicaties, en komt uit oudere volwassen cohorten. Voorlichting hoort aan te sluiten op de leeftijdsgroep van de patiënt; vraag de kliniek naar eigen, leeftijdsspecifieke complicatiecijfers.

Veelgestelde vragen

Dat verschilt per techniek en chirurg-ervaring. Hoofdredenen: hondenoren, asymmetrie, littekenproblemen.

Medische complicaties (infectie, necrose) worden vergoed via zorgverzekering. Esthetische correcties vaak niet.

Ja, minimaal zes weken pre- en post-operatief. Roken verhoogt het necroserisico.

Lees verder